عنـوان تحلیل : تحلیل بنیادی شرکت ایران یاسا تایر و رابر (پاسا)

حوزه تحلیل : تحلیل های بنیـادی


تاریخ انتشار : 1397/12/25


شرکت ایران یاسا تایر و رابر (پاسا)

شرکت ایران یاسا تایر و رابر در سال 1345 تحت شماره 11051 با نام «شرکت سهامی کارخانجات تولیدی و صنعتی ایران یاسا» در اداره ثبت شرکتها و مالکیت صنعتی تهران به ثبت رسیده و در سالهای گذشته با تصویب مجامع عمومی فوق العاده صاحبان سهام نام ان به شرکت ایران یاسا تایر و رابر و نوع شرکت ابتدا به سهامی خاص و سپس به سهام عام تغییر یافته و در تاریخ 1382/6/2 نزد سازمان بورس و اوراق بهادار پذیرفته شده است. مرکز اصلی شرکت در تهران است.

فعالیت اصلی شرکت عبارت است از احداث ، اداره ، توسعه و تکمیل کارخانجات به منظور تهیه و تولید لاستیک و تیوب دوچرخه و موتور سیکلت و ماشین آلات و ادوات کشاورزی و وسائط نقلیه و فرآورده های لاستیکی دیگر در نقاط مختلف و فروش محصولات مزبور در داخل و خارج از کشور می باشد.

سرمایه و ترکیب سهامداران

این شرکت در ابتدا با سرمایه 5میلیون ریالی فعالیت خود را آغاز کرده و طی چند مرحله افزایش سرمایه از این مبلغ به 600 میلیارد ریال سرمایه رسیده است. همچنین وضعیت ترکیب سهامداران شرکت در پایان سال مالی 1396 و در زمان تهیه گزارش به شرح جدول زیر است:

 

مروری بر اطلاعات مالی شرکت

جدول زیر اطلاعات مالی شرکت طی سالهای 1392 تاکنون را نشان میدهد:

در مقایسه مقدار تولید و فروش شرکت مشخص شده است که تقریباً معادل آنچه در سال 1393 به فروش نرسیده است، در سال 1394 جبران شده است و این مطلب در خصوص دو سال بعد از آن نیز تکرار شده است. در سال جاری نیز با توجه به گزارشات تولید و فروش شرکت مقدار زیادی از تولیدات شرکت به فروش نرسیده است که در صورت تعمیم اتفاقات گذشته به حال می توان انتظار فروش موجودی انبار و رشد سودآوری در سال بعد را از شرکت داشت. شایان توجه اینکه نکته بسیار کلیدی در بررسی این شرکت وجود 2500تن موجودی انبار در سال 96 است که این میزان در سال 97 به حدود 3800 تن رسیده است. درصورت تکرار فروش موجودی انبار در سال بعد با نرخ بالاتر سود هرسهم شرکت به شدت افزایش خواهد یافت.

همچنین در بررسی نسبت های مالی، نسبت جاری با روند ثابتی حفظ شده است. این نسبت به طور میانگین 1.27 بوده است که وضعیت مناسب توان شرکت در پرداخت بدهی ها را نشان می دهد. همچنین نسبت بدهی میانگین 0.72 نیز به ثبات وضعیت بدهی های شرکت منتج می گردد. در خصوص حاشیه سود ناخالص می توان به شرایط مناسب بین 21% تا 29% طی این سالها اشاره کرد. اما در خصوص حاشیه سود خالص با توجه به شرایط نامناسب طی سالهای 1394تا1396 و زیانده شدن شرکت با توجه به کاهش فروش و افزایش هزینه های مالی اشاره نمود. شاخص های سودآوری شرکت تا زمان فروش مناسب و عدم داشتن هزینه های مالی بسیار مناسب بوده است و تقسیم سود حداکثری از جمله مواردی است که در سالهای گذشته قابل مشاهده است و در جدول زیر ارائه گردیده است.

cef0adf2.jpg

تحلیل ترازنامه ای

ترازنامه عملکرد شش ماهه ابتدایی سال 1397 و پایان سال 1396 در جدول زیر ارائه شده است.

f6b29683.jpg

تحلیل دارایی ها

در بخش دارایی های جاری طی شش ماهه ابتدایی سال جاری شرکت نسبت به سال مالی قبل با کاهش دریافتنی های تجاری روبرو شده است. این مبلغ از 1003 میلیارد ریال به 865 میلیارد ریال کاهش یافته است. دلیل آن وصول حدود 2.418.000 دلار (معادل 101.556میلیون ریال) از مطالبات ارزی از مشتریان کشورهای افغانستان و پاکستان و وصول مطالبات ریالی از مشتریان داخلی است. نکته قابل توجه در این سرفصل مطالبات ارزی و ریالی راکد و انتقالی از سنوات قبل (1393 تا 1395) می باشد که مجموعاً مبلغ 356 میلیارد ریال می باشد. از مبلغ مذکور 269 میلیارد ریال مطالبات ریالی است که پیگیری های حقوقی در این خصوص در حال پیگیری است و مبلغ 86 میلیارد ریال آن مطالبات ارزی از کشور افغانستان و پاکستان است که با توافقات صورت گرفته با نرخ ارز 42.000 ریالی در صورتهای مالی ثبت گردیده است.

پیش پرداختها در این دوره از 115میلیارد ریال به 218 میلیارد ریال افزایش یافته است. بیشترین افزایش در پیش پرداختها مربوط به خرید نخ کورد وارداتی به مبلغ 62.798میلیون ریال در بخش خرید مواد اولیه خارجی و 51.334 میلیون ریال مربوط به سازمان امور مالیاتی است. از مبلغ مذکور در بخش امور مالیاتی 30میلیارد ریال بابت مالیات عملکردی سال 1392 و 15میلیارد ریال بابت مالیات بر ارزش افزوده سال 1392 و 51میلیارد ریال بابت مالیات عملکرد سال 1394 بوده است که مبلغی حدود 33میلیارد ریال به عنوان اسناد پرداختنی نزد سازمان امور مالیاتی کسر گردیده است.

اهم نکات تحلیل این بخش افزایش دارایی های جاری به واسطه افزایش پیش پرداختها به جهت خرید مواد اولیه خارجی با نرخ کمتر و همچنین وصول مطالبات سنواتی ارزی با سیاست فروش کمتر و دریافتی بیشتر است.

تحلیل بدهی ها

مهمترین بخش در تحلیل بدهی های شرکت، کاهش تسهیلات مالی از مبلغ 717 میلیارد ریال به 553 میلیارد ریال است. بازپرداخت تسهیلات مالی دریافتی از بانک صادرات طی این دوره منجر به کاهش تسهیلات دریافتی گردیده است. با توجه به زمان بندی پرداخت تسهیلات دریافتی مشخص شده است که مبلغ 563 میلیارد ریال طی سال 1397 پرداخت می گردد و مابقی معادل 139 میلیارد ریال در سال 1398 تسویه می گردد. شایان توجه اینکه امکان دریافت تسهیلات جدید و جایگزین نمودن آن با تسهیلات دریافتی فعلی اما با نرخ کمتر بسیار محتمل است.

مبلغ 29.938 میلیون ریال بابت تعهدات ضمانت شرکت ملی گاز ایران جزو بدهی های شرکت محسوب شده است که از این بابت مبلغی بالغ بر 15.393 میلیون ریال طی سه فقره از حساب شرکت برداشت گردیده است. پیگیری های حقوقی در خصوص دریافت هزینه های مذکور صورت پذیرفته و اقدامات در دست اجرا است.

بر اساس اظهارات شرکت تا پایان سال 1393 به غیر از سال 1392 کلیه بدهی های مالیاتی پرداخت و تسویه شده است. مبلغ 51.335 میلیون ریال به عنوان اصل و جریمه مالیات عملکرد سال 94 در بخش اسناد پرداختنی منظور گردیده است که مبلغ 32.987 میلیون ریال به عنوان اسناد پرداختی نزد سازمان امور مالیاتی به عنوان علی الحساب مالیات عملکرد سال 94 سپرده شده است. 

تحلیل صورت سود و زیان

ترکیب محصولات

محصولات اصلی شرکت شامل تایر و تیوب و فرآورده های دیگر است که شامل 73% انواع تایر ، 20% انواع تیوب، و 7% فرآورده های دیگر است. از مقدار تایر فروش رفته 63% داخلی و 10% صادراتی است . همچنین از انواع تیوب فروش رفته 19% داخلی و 1% صادراتی است. فرآورده ها نیز تقریباً بطور کامل بصورت داخلی به فروش می رسد.

74c995a4.jpg

فروش

در سال 1396 شرکت موفق به فروش 9075 تن انواع تایر و 2406 تن انواع تیوب و 863 تن انواع فرآورده ها شده است. در 6 ماهه ابتدایی سال 5112تن انواع تایر ، 1093 تن انواع تیوب و 384تن انواع فرآورده ها به فروش رسیده است که این مقدار در 9 ماهه سال جاری به ترتیب 6693تن ، 1786تن و 544 تن گزارش شده است. در مقایسه اطلاعات 6 ماهه و 9 ماهه سال جاری مشخص است که صادرات در سه ماهه سوم سال تقریباً معلق بوده است. در سال 96 مقدار 12319تن محصول به فروش رسیده است که این میزان در عملکرد 9 ماهه 9026 تن گزارش شده است.

 

36ba72c5.jpg

مبلغ فروش 

شرکت در سال 1396 رقمی بالغ بر 1509 میلیارد ریال فروش به ثبت رسانده است درحالیکه در سال 95معادل 1244 میلیارد ریال بوده است. این رشد را می توان ناشی از رشد مقدار فروش طی سال 96 عنوان کرد. با توجه به افزایش نرخ محصولات و همچنین افزایش رشد مقدار فروش در سال جاری شرکت در 9 ماهه ابتدایی سال جاری 1519 میلیارد فروش داشته است که بیش از کل سال 96 بوده است.

نرخ فروش 

نرخ فروش انواع تایر در سال 96 به عنوان اصلی ترین محصول شرکت معادل 117.864 ریال بوده است. این نرخ در 6 ماهه ابتدایی سال 142.375 ریال و در 9 ماهه ابتدایی با افزایش 35درصدی نسبت به سال 96 به صورت میانگین 159.614 ریال ثبت شده است. این نرخ در ماه های پایانی سال بیش از 202 هزار ریال گزارش شده است. تیوب و فرآورده های دیگر نیز به همین صورت رشد مناسبی را تجربه کرده اند. در بررسی نرخ صادراتی محصولات مشخص است که انواع تایر با لحاظ نرخ 50.000 ریالی به طور میانگین برای 9 ماهه ابتدایی سال جاری در محدوده 2950 دلار و انواع تیوب با نرخ 3600 دلاری منظور گردیده است.

 

ترکیب بهای تمام شده

مواد مستقیم مصرفی حدود 52% از بهای تمام شده محصولات شرکت را تشکیل می دهد. از مهمترین اقلام به کار رفته در تهیه محصولات اصلی شرکت می توان به کائوچوی طبیعی و مصنوعی ، انواع دوده ، نخ کورد ، پلی بوتادین 96% ، اکسید روی و ... اشاره نمود. به غیر از کائوچوی طبیعی و بوتیل رابر مابقی مواد در داخل کشور تهیه و اغلب از طریق بورس کالای ایران نرخ گذاری می گردد. هزینه های دستمزد مستقیم و سربار ساخت هم به ترتیب 17% و 31% از بهای تمام شده محصولات را شامل می شوند.

fea30119.jpg

گزارشات ماهانه

گزارشات ماهانه تا پایان بهمن ماه 1397 نشان می دهد که در طول سال جاری 9622 تن انواع تایر در شرکت تولید شده است که از این مقدار تنها 8483 تن به فروش رسیده است و مابقی باعث افزایش موجودی انبار محصول شده است. تا پایان دی ماه سال جاری این موضوع برای تیوب نیز اتفاق افتاده بود که با فروش 425 تنی تیوب در بهمن ماه تقریباً به طور کامل این محصول به فروش رفته است و موجودی انبار آن کاهش یافته است. در پایان بهمن ماه سال جاری 12770 تن محصول تولید شده که از این میزان 11538 تن محصول به فروش رسیده است. افزایش موجودی انبار پتانسیل رشد مناسبی را برای شرکت به وجود آورده است.

همچنین روند فروش محصولات شرکت در این سال بصورت نوسانی بوده است به طوریکه در ماه های ابتدایی تا اواسط مرداد به صورت افزایشی و پس از آن تا پایان آبان ماه فروش با کاهش مواجه شده و مجدداً پس از آن با رشد مناسبی تا بهمن ماه روبرو بوده است. در بهمن ماه 1384 تن محصول به فروش رسیده است که این رقم در دی ماه 1127 تن ، در آذرماه 767 تن و در آبان ماه 726 تن بوده است. روند مقدار تولید و فروش شرکت طی سال جاری در نمودار زیر ارائه شده است:

2e7692510.jpg

با توجه به افزایش نرخ محصولات در اوایل نیمه دوم سال جاری و ثبات آن در ادامه سال ، مبلغ فروش محصولات نیز همان روند تغییرات را طی نموده است. شرکت در آبان ماه 158 میلیارد ریال ، در آذرماه 169 میلیارد ریال، در دی ماه 240 میلیارد ریال و در بهمن ماه با لحاظ فروش انواع تیوب از موجودی انبار خود مبلغ 314 میلیارد ریال فروش به ثبت رسانده است.

cd4539911.jpg

تغییرات نرخ محصولات شرکت نیز از خرداد شروع به رشد کرد به طوریکه انواع تایر از نرخ 125.954 ریال در خرداد سال جاری به رقمی بالغ بر 202.000 ریال در نیمه دوم سال رسیده است. همچنین تیوب نیز به عنوان یکی دیگر از محصولات اصلی شرکت همین روند را تجربه نموده است . این محصول در ماه های اخیر در محدوده 270.000 ریال فروخته شده است. روند تغییرات آنها و رشد حدود 60% در این فاصله در شکل زیر قابل بررسی است:

114327a12.jpg

ef77cb313.jpg

مفروضات تحلیل در سال 97

♦ با توجه به گزارشات ماهانه و فروش بیش از 11538 تنی محصولات تا پایان بهمن سال جاری ، مقدار فروش کل سال جاری 12815 تن شامل 8500تن انواع تایر بصورت داخلی و 1150 تن بصورت صادراتی ، همچنین 2400 تن انواع تیوب در داخل کشور و 80 تن بصورت صادراتی و در آخر 660تن از فرآورده ها بصورت داخلی و 25 تن از آن بصورت صادراتی برآورد گردیده است.

♦ نرخ فروش محصولات اصلی شرکت با توجه به افزایش اخیر در نیمه ابتدایی سال، برای سال مالی جاری بدون تغییر نسبت به نرخ اعلامی در ماه های پایانی لحاظ گردیده است.

در محاسبه مواد مستقیم مصرفی برای سه ماهه پایانی سال با توجه به نسبت مقدار مصرف این مواد به تولید در سال گذشته ، مقدار مواد مستقیم مصرفی با توجه به تولیدات سال جاری منظور گردیده است. همچنین نرخ خرید مواد اولیه مصرفی داخلی از طریق بورس کالا و نرخ خرید مواد اولیه مصرفی خارجی با توجه به نرخ جهانی و اطلاعات گذشته لحاظ گردیده است. 

♦ دستمزد مستقیم به نسبت مقادیر اعلام شده برای عملکرد 9 ماهه و سربار ساخت هم بر اساس پیش بینی شرکت منظور گردیده است. همچنین هزینه های دیگر ازجمله هزینه اداری، عمومی و فروش ، سایر اقلام عملیاتی و غیر عملیاتی بر اساس برآورد شرکت در سناریو تحلیلی سال جاری منظور گردیده است.

♦ هزینه های مالی در 9 ماهه سال جاری 97.263 میلیون ریال در نظر گرفته شده است. با توجه به اطلاعات ارائه شده در خصوص تسهیلات مالی دریافتی و نرخ آنها رقمی در حدود 140میلیارد ریال به عنوان هزینه های مالی شرکت در سال جاری منظور گردیده است.

♦ هزینه مالیات بر اساس 22/5% از سود قبل از مالیات درنظر گرفته می شود که با توجه به پیش بینی سود قبل از مالیات در حدود 66.258 میلیون ریال برآورد شده است.

مفروضات تحلیلی سال 98

♦ مقدار تولید در سال 98 با توجه به عملکرد سال قبل 13000 تن محصول برآورد شده است. مقدار فروش محصولات با توجه به سنوات گذشته و 2500 تن موجودی انبار محصولات در سال 96 به این صورت پیش بینی گردیده است که 10.800تن انواع تایر و 2.500تن انواع تیوب و 685تن انواع فرآورده ها برای سال مالی 98 درنظر گرفته شده است.

♦ نرخ فروش انواع تایر و تیوب با رشد 15% نسبت به نیمه دوم سال قبل و نرخ فروش فرآورده ها نیز برابر با میانگین نیمه دوم سال منظور گردیده است.

♦ با توجه به پیش بینی تولید 13000تنی که تقریباً معادل مقدار تولید سال گذشته است، مقدار مصرف مواد اولیه مستقیم تولید معادل سال گذشته لحاظ شده است. همچنین نرخ خرید مواد اولیه با توجه به نرخ های جهانی و افزایش تورم داخلی به طور میانگین با 25% رشد نسبت به سال گذشته درنظر گرفته شده است.

♦ هزینه های دستمزد مستقیم ، سربار ساخت و همچنین هزینه اداری، عمومی و فروش نیز با رشد 25% برای سال مالی 98 برآورد گردیده اند.

♦ علیرغم احتمال کاهش استفاده از تسهیلات مالی در سال آینده و استفاده از تسهیلات با نرخ سود کمتر، هزینه های مالی شرکت همچون سال گذشته 140 میلیارد ریال درنظر گرفته شده است.

♦ با توجه به حذف مجوز واردات لاستیک و همچنین فروش داخلی و تامین بازار داخل و به تبع آن افزایش سود عملیاتی، احتمال افزایش هزینه های مالیاتی وجود دارد. لذا با مفروضات فوق مبلغ 210.965 میلیون ریال بعنوان هزینه مالیاتی برای سال مالی بعد پیش بینی شده است.

صورت سود وزیان تحلیلی

صورت سود وزیان شرکت در دوره های قبل به همراه سناریوهای تحلیلی سال 97 و 98 در جدول زیر ارائه شده است:

d1b9b7914.jpg

در این گزارش برآورد گردیده است که در پایان سال مالی 97 با توجه به افزایش نرخ و مقدار فروش مناسب 387 ریال سود هر سهم برای شرکت ایجاد گردد. همچنین با توجه به مفروضات مذکور برای سال مالی 98 سود هر سهم 1211 ریال برآورد گردیده است.

با توجه به اینکه طی سال های پیشین افزایش موجودی انبار موجب افزایش فروش آن در سال مالی بعد شده است (در بخش تحلیل اطلاعات مالی اشاره شد) ، احتمال فروش موجودی انبار انواع تایر در سال 98 وجود دارد. همچنین با توجه به افزایش نرخ کائوچوی جهانی افزایش نرخ محصولات محتمل است. لذا جدول تحلیل حساسیت با متغیرهای مقدار فروش و فروش موجودی انبار محصولات و درصد افزایش نرخ در زیر ارائه شده است:

79df5df16.jpg

♦ شایان ذکر است در صورت تغییر در هریک از مفروضات مطرح شده، سود هر سهم می تواند دستخوش تغییرات گردد.  

سید امیر اعتمادی

واحد سرمایه گذاری و آموزش