عنـوان تحلیل : تحلیل شرکتهای حوزه پرداخت الکترونیک - قسمت اول: کلیات صنعت

حوزه تحلیل : تحلیل های بنیـادی


تاریخ انتشار : 1396/11/28


صنعت پرداخت الکترونیک


هدف از تاسيس شركت‌های پرداخت الکترونیک، ايجاد، گسترش و توسعه بستر مناسب جهت ارايه خدمات كارت‌های الكترونيكی بانكی و ابزارهاي پذيرش از قبیل ترمینالهای فروشگاهی و خودپردازهای بانکی وارائه خدمات پرداخت از طریق موبایل و اینترنت بعنوان زيرساختهاي تجارت الكترونيكی تعيين شده است. اين شركت‌ها علاوه بر ارايه خدمات كارت، بنا دارد تا شبكه گسترده ای از مراكز فروش كالا و خدمات را بعنوان پذيرندگان كارت با رویکردی جدید و کاملا منطبق با استانداردهای جهانی در محیطی امن ايجاد و مديريت نمايد.


ارکان صنعت پرداخت الکترونیک در کشور
جهت انجام تراکنش‌های الکترونیک از درگاه‌های مختلف، بانک مرکزی، شرکت شاپرک، شرکت‌های ارائه دهنده خدمات پرداخت و بانک‌های عضو شتاب دخیل می‌باشند. 

b507458sanaat961128.jpg
 

وضعیت تراکنش ها در سالهای گذشته
در نمودار زیر روند تعداد تراکنش های کل کشور به تفکیک ماه طی سه سال اخیر و هفت ماهه ابتدایی سال 96 نشان داده شده است نشان داده شده است. 

 

44c9adcsanaat2961128.jpg

همانطور که مشاهده می شود میانگین رشد تعداد تراکنش ها در ماههای سال 96 نسبت به ماههای مشابه  سال 95 در حدود 36 درصد بوده این در حالی است که رشد تعداد تراکنش ها در سال 95 نسبت به سال 94 در حدود 21 درصد بوده است که نشان از فراگیر شدن استفاده از کارت به جای پرداخت نقدی دارد.
در مجموع تعداد تراکنش ها روند صعودی دارد و در ماههای پایانی به دلیل افزایش خریدهای شب عید و تسویه حساب‌های ادارات و موسسات این مقادیر با شیب بالاتری رشد کرده‌اند.


روند مبلغ تراکنشها بصورت ماهانه

993a78esanaat3961128.jpg


 
نسبت ارزش تراکنش های شاپرک به نقدینگی
این شاخص نشان می دهد که صنعت پرداخت الکترونیک تا چه میزان در اقتصاد ملی نقش داشته و چقدر در تسهیل مبادلات اقتصادی کشور نقش داشته است. روند شاخص طی چهار سال در نمودار زیر نشان داده شده است.
همانطور که مشاهده می شود این نسبت در ماه های پایانی به دلیل افزایش قدرت خرید افزایش می یابد.
در جدول زیر حجم نقدینگی، ارزش تراکنش ها و نسبت نقدینگی که به صورت الکترونیکی مبادله می شود نشان داده شده است.

 

0ffebc4sanaat4961128.jpg

2a91922sanaat5961128.jpg

a996d5bsanaat6961128.jpg

   
شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت الکترونیک در ایران و سهم از بازار
به طور کلی 12 شرکت‌ ارائه‌دهنده خدمات پرداخت موفق به کسب مجوز از بانک مرکزی شده‌اند سهم بازاری از نظر تعداد تراکنش ها و مبلغ تراکنش طبق آخرین بولتن ارائه شده توسط شاپرک در آذرماه نشان داده شده است:

 


2406898sanaat7961128.jpg 

35abc64sanaat8961128.jpg


 
همانطور که در نمودار بالا نشان داده شده است شرکت به پرداخت ملت از لحاظ مبلغی و تعدادی بیشترین سهم بازار را به خود اختصاص داده است. شرکت کارت اعتباری ایران کیش با13.32 درصد از لحاظ مبلغ در رتبه دوم قرار دارد در حالیکه پرداخت الکترونیک سامان رتبه دوم تعداد تراکنش ها را از آن خود کرده است.


روند سهم شرکتها از لحاظ تعداد و مبلغ تراکنش


493cef7sanaat9961128.jpg

 
همانطور که در نمودار بالا مشاهده می کنید از تیر ماه 94 تا کنون به پرداخت ملت با وجود دارا بودن بیشترین سهم بازار از لحاظ مبلغ تراکنش ها، روندی نزولی دارد این در حالی است که شرکتهای کارت اعتباری ایران کیش و آسان پرداخت پرشین در طی این مدت بر سهم بازار خود افزوده اند می توان گفت که سهم بازار تجارت الکترونیک پارسیان در طی این دوره تغییر چندانی نداشته است.
بالا بودن مبلغ تراکنش ها با توجه به اینکه کارمزدهای شاپرک در بازه 50 تا 250 تومان و برابر یک درصد مبلغ خرید محاسبه می گردد می توان گفت در مبلغ های تراکنش بالاتر احتمال اینکه سقف کارمزد را پرکنند بیشتر خواهد بود.

531be0asanaat10961128.jpg


 
همانطور که مشاهده می کنید از تیر ماه 94 تا آذرماه 96 تنها شرکت کارت اعتباری ایران کیش روندی صعودی در افزایش سهم بازار تعداد تراکنش ها داشته است و سه شرکت دیگر تقریبا روندی ثابت و سهم بازاری بدون تغییر داشته اند. با توجه به اینکه کارمزدهای تعیین شده توسط شاپرک دارای سقف کارمزد هستند تعداد تراکنش ها از مبلغ تراکنش ها در درآمد شرکت، تعیین کننده تر خواهد بود.

 

ترکیب درآمدی شرکتهای حوزه پرداخت الکترونیک

790defesanaat11961128.jpg


 
همانطور که در جدول بالا مشاهده می کنید درآمد شرکتهای پرداخت الکترونیک از  سه محل فروش شارژتلفن همراه، درآمد کارمزد شاپرک و پشتیبانی و نصب کارتخوان شناسایی می¬گردد.
فروش شارژ تلفن همرا حاشیه سود حدود 2 درصدی برای شرکتها دارد. عمده حاشیه سود شرکت از محل درآمد دستگاههای POS کسب میشود.
عمده درآمد شرکت آپ از محل فروش شارژ تلفن همراه می باشد این درحالی است که فروش شارژ در شرکت رکیش کمترین سهم را دارد. درآمد نصب و پشتیبانی دستگاههای کارتخوان از لحاظ مبلغی طی چند سال اخیر افزایش چندانی نداشته و افزایش درآمد از این محل عمدتا به دلیل افزایش در تعداد دستگاههای کارتخوان می باشد.

 

فرنوش شیخ الاسلامی 

واحد سرمایه گذاری و آموزش