عنـوان تحلیل : تحلیل بنیادی پتروشیمی خارک

حوزه تحلیل : تحلیل های بنیـادی


تاریخ انتشار : 1397/10/12


پتروشیمی خارک (شخارک)

شرکت پتروشیمی یکی از بزرگترین تولیدکنندگان محصولات پتروشیمی است. این مجتمع در جزیره خارک واقع است. طبق ماده 2 اساسنامه شرکت، موضوع فعالیت شرکت شامل احداث و راه اندازی و بهره برداری کارخانجات صنعتی به منظور تولید، بازاریابی ، فروش و صدور انواع مختلف محصولات پتروشیمی و هر نوع مواد حلقوی نفتی یا غیرخطی با هر نوع ماده شیمیایی مشابه است. این شرکت در ابتدا با مشارکت شرکت ملی صنایع پتروشیمی و شرکت آمریکایی آموکو AMOCO با سرمایه 900میلیون ریال تاسیس شد و با ظرفیت 430هزارتن شروع به فعالیت بازیافت پروپان ، بوتان ، نفتا و گوگرد از گازهای استحصالی چاه های حوزه نفتی فلات قاره ایران نمود . عملیات طرح تولید متانول از سال 1373 توسط شرکت ملی صنایع پتروشیمی آغاز و در اواخر 1378 با ظرفیت اسمی 660هزار تن در دو شیفت کاری به بهره برداری رسیده است.

سرمایه و سهامداران

سرمایه شرکت در بدو تاسیس 900 میلیون ریال به ثبت رسیده است که طی چند مرحله افزایش سرمایه به 2000 میلیارد ریال دست یافته است. همچنین سهامداران شرکت در تاریخ تهیه گزارش به شرح زیر می باشند.

جدول شماره 1: ترکیب سهامداران

ترکیب محصولات

شکل 1: ترکیب محصولات شخارک

شکل1 نشان میدهد از لحاظ مبلغ فروش محصولات شرکت ، متانول حدود 60درصد فروش شرکت را به خود اختصاص داده است. LPG نیز حدود 30% از فروش محصولات را در بر میگیرد.

نمودار تولید

شکل 2: نمودار تولید

تولیدکنندگان اصلی متانول در جهان

شکل 3: تولید کنندگان اصلی متانول در جهان

در جهان بیشترین تولیدکننده متانول و در عین حال بیشترین مصرف کننده متانول ، کشور چین است . حدود 50% تولید متانول جهان توسط چین صورت می پذیرد.

تقاضای جهانی متانول

شکل 4: تقاضای جهانی متانول

تا پایان سال 2015 بیشترین مصرف متانول در تولید فرمالدئید(Fuel) (27%) به عنوان سوخت طبیعی گزارش شده است . رتبه بعدی به MTO/MTP(18%) به عنوان ماده اولیه در تولید الفین و پلی پروپیلن که به جهت استفاده در مصارف سوختی جایگزین زغال سنگ شده است، تعلق دارد. اسید استیک(9%) مخلوط گازوئیل(9%) و سوخت طبیعیMTBE (8%) در رتبه های بعدی قرار دارند .

متانول و نفت

متانول یکی از مهمترین محصولات پتروشیمی است که در تولید بسیاری از کالاها مورد استفاده قرار می گیرد. این محصول به عنوان سوخت جایگزین و غیرقابل تغییر در وسایل نقلیه به کار میرود. با توجه به کمبود منابع انرژی در آینده مصرف مستقیم متانول در سوخت پاک(MTBE) و یا در تولید هیدروژن مصرفی پیل های سوختی، بسیار مورد توجه قرار می گیرد. رویه معمول تولید متانول ، از بخار متان است که از تبدیل گاز طبیعی حاصل میشود که از دو روش تولید در فشار پایین و تولید در فشار بالا تهیه میشود. روش تولید در فشار پایین به دلیل نیاز به خوراک ورودی کمتر و هزینه عملیاتی کمتر جایگزین روش تولید در فشار بالا شده است.

شکل 5: نمودار همبستگی قیمت نفت و متانول

همانطور که در شکل 5 پیداست ، همبستگی کامل مثبت بین نوسانات قیمت نفت خام و قیمت جهانی متانول وجود دارد. نرخ متانول به علت استفاده در تولید سوخت پاک (MTBE) و همچنین در تولید MTO/MTP روند روبه رشدی را در پیش گرفته است که البته به شدت متاثر از قیمت نفت خام نیز می باشد. عمدتاً به علت افزایش تولید سوخت در فصول سرد سال نرخ جهانی متانول روند افزایشی را در پیش گرفته است. 

جایگاه شرکت در صنعت

در بین شرکتهای حاضر در بورس اوراق بهادار تهران، شرکتهای پتروشیمی خارک ، زاگرس ، فناوران و شیراز تولیدکنندگان عمده متانول هستند. ظرفیت اسمی و تولید واقعی این شرکتها در جدول زیر ارائه شده است:

جدول 2: مقایسه شرکتها در صنعت

شکل 6: وضعیت شرکتها در صنعت

همانطور که در شکل6 مشخص است شخارک 14% تولید متانول در کشور را برعهده دارد که با توجه به موقعیت جغرافیایی شرکت به طور کامل صادر می گردد.

 

ظرفیت محصولات

جدول 3: ظرفیت محصولات

ظرفیت تولید و میزان تولید شرکت طی سالهای 1393 تا 1396 در جدول شماره 3 ارائه شده است . این جدول نشان می دهد پتروشیمی خارک تلاش کرده است که در سالهای اخیر در تولید متانول از تمام ظرفیت تولید خود استفاده نماید و در تولید LPG بیش از ظرفیت اسمی خود موفق بوده است.

تولید

جدول شماره 4: تولید شرکت

این شرکت در سال 95 جمعاً 1.152.000 تن محصول تولید نموده است که این میزان در سال 96 به 1.182.000 تن رسیده است . در سه ماهه ابتدایی سال میزان تولید طبق گزارش شرکت با توجه به اورهال 18 روزه در اوایل اردیبهشت و عدم بموقع دریافت خوراک گاز مصرفی به علت نوسانات قیمت کمتر از میانگین بوده و در گزارش 6 ماهه به 532.129 تن تولید دست یافته است. این میزان با توجه به گزارشات ماهانه به 806.000 تن رسیده است که حدود71% از پیش بینی شرکت را پوشش داده است.  

 

فروش

جدول شماره 5: فروش شرکت

مقدار فروش شرکت در سالهای گذشته تقریبا برابر با 98% میزان تولید بوده است. در سال 96 شرکت به فروش 1.160.000 تنی دست یافته است. در سال جاری نیز در گزارش 6 ماهه 557.312 تن محصول به فروش رسانده است که نسبت به 6 ماهه سال قبل با کاهش مواجه بوده است. در گزارش فعالیت ماهانه شرکت مشخص شده است که این شرکت در 9 ماهه گذشته 805.000 تن محصول به فروش رسانده است.

مبلغ فروش

جدول شماره 6: مبلغ کل شرکت

با توجه به اینکه مقدار فروش شرکت در ظرفیت کامل انجام می شود، میزان فروش آن تحت تاثیر نرخ محصولات قرار می گیرد. و از طرفی با عنایت به اینکه شرکت تمام محصولات خود را صادر می نماید لذا به شدت متاثر از نرخ ارز و نرخ جهانی محصولات بخصوص متانول می باشد. سال 95 با توجه به کاهش نرخ جهانی متانول و ثبات نرخ ارز شرکت 11.368.516 میلیون ریال درآمد داشته است در صورتیکه در سال 96 این مبلغ به 16.800.000 میلیون ریال رسیده است. در 3 ماهه ابتدایی با توجه به اعلام دولت مبنی بر نرخ 42.000 ریالی و افزایش نرخ جهانی متانول شرکت 4.672.000 میلیون ریال فروش داشته است و این رقم با لحاظ نرخ ارز حدود 80.000 ریالی به رقمی بالغ بر 16.553.000 میلیون ریال رسیده است که معادل کل فروش سال 96 می باشد. این رقم در مقایسه با دوره مشابه سال قبل 140% رشد را نشان میدهد. با توجه به گزارشات ماهانه شرکت عملکرد 9 ماهه شرکت 23.787.000 میلیون ریال اعلام شده است.

عملکرد در پایان آذرماه

شرکت در گزارشات ماهانه در شهریور ماه 3.896میلیارد ریال و در مهر 3.191 میلیارد ریال و در آبان 3.095 میلیارد ریال فروش به ثبت رسانده است . اما همانطور که قبلا اشاره شد با توجه به کاهش شدید نرخ متانول جهانی این رقم در آذرماه به 946 میلیارد ریال کاهش یافته است. در مجموع شرکت به رقم 23.787 میلیارد ریال در 9 ماهه ابتدایی سال دست یافته است.

شکل 7: وضعیت مبلغ کل فروش

مقدار فروش شرکت نیز در این ماه متاثر از نرخ جهانی و تحریم ها به شدت کاهش داشته است. در این ماه 46.847 تن محصول شرکت به فروش رسیده است . این مقدار در ماه قبل 117.814 تن بوده است. در مجموع شرکت 805.614 تن محصول به فروش رسانده است که در مدت مشابه سال قبل 889.612 تن گزارش شده بود.

شکل8: وضعیت مقدار کل فروش

مهمترین محصول شرکت متانول است که نرخ آن متاثر در نرخ جهانی متانول در سال جاری با رشد مناسبی مواجه شده بود، بطوریکه بخصوص در سه ماهه دوم سال با لحاظ نرخ ارز نیمایی و رشد قابل توجه متانول از محدوده 17.150.000 ریال در ابتدای سال به رقم 31.177.145 ریال در مهرماه رسید. اما به علت ریزش قیمت های جهانی در ماه های اخیر با نزول خیره کننده ای در محدوده 17.860.000 ریال در آذرماه قرارگرفته است. این نرخ معادل نرخ متانول در آذرماه سال قبل می باشد.

شکل9: وضعیت نرخ فروش متانول

بهای تمام شده

ترکیب بهای تمام شده در شکل 10 نشان داده شده است. 48% از بهای تمام شده مربوط به مواد مستقیم تولیدی و 48% مربوط به سربار ساخت است . دستمزد مستقیم تولید 4% از بهای تمام شده را تشکیل میدهد.

شکل 10: ترکیب بهای تمام شده

جدول شماره 7: ترکیب بهای تمام شده

نرخ خوراک گاز و نرخ سوخت عمده ترین معیار در محاسبه بهای تمام شده تولید شرکت را تشکیل می دهند. 58.9 % از کل مصرف گاز ترش دریافتی شرکت در خوراک جهت محاسبه مواد مستقیم مصرفی و 41.1% آن در محاسبه گاز سوخت در بخش سربار لحاظ گردیده است. از طرفی از آنجائیکه این نرخ به صورت ارزی محاسبه می گردد متاثر از نرخ ارز نیز می باشد که در گزارش تحلیلی این مطلب مورد نظر قرار گرفته است.

در سال های اخیر نرخ سوخت 1320 ریال ثابت در نظر گرفته شده است. در سال 95 نرخ خوراک در محدوده 10سنت معادل 3445 ریال و در سال 96 این نرخ در حدود 11 سنت معادل 4336 ریال لحاظ گردیده است در حالیکه در گزارش 6 ماهه شرکت با لحاظ نرخ ارز 42000 ریالی تا محدوده 13.5 سنت 5672 ریال برای شش ماهه ابتدایی سال و 11600 ریال برای شش ماهه دوم سال پیش بینی شده است.

با در نظر گرفتن موارد فوق ، بهای تمام شده سال 96 نسبت به سال 95 با 18% رشد به رقمی بالغ بر 7.000 میلیارد ریال رسیده است. در شش ماهه ابتدایی سال جاری با توجه به افزایش نرخ این رقم 3.991 میلیارد ریال گزارش شده است . پیش بینی می شود این رقم در نیمه دوم سال رشد قابل ملاحظه ای را تجربه نماید.

مفروضات تحلیل

1- میزان فروش سه ماهه پایانی سال با توجه به ظرفیت تولید 324.386 تن فرض گردیده است .

2- نرخ متانول جهانی با توجه به رسیدن به نقطه حمایتی برای سه ماهه پایانی 250دلار و نرخ LPG با لحاظ نسبت قیمت این محصولات به نرخ متانول 350دلار درنظر گرفته شده است.

3- یکسان سازی نرخ ارز در محاسبه نرخ فروش و بهای خوراک گاز در این تحلیل 85.000 ریال لحاظ گردیده است.

4- هزینه حمل در گزارش 6 ماهه اول سال جاری 28.76 دلار در نظر گرفته شده است که با توجه به اعمال تحریم ها و افزایش نرخ حمل و نقل برای 6ماهه دوم 30دلار لحاظ شده است.  

5- افزایش سایر هزینه های مربوط به تولید و سربار نسبت به میانگین افزایش دوره های قبل در نظر گرفته شده است.

 

صورت سود و زیان

صورت سود و زیان شرکت در جدول شماره 8 نشان داده شده است.

جدول شماره10: صورت سود وزیان

در سال 95 شرکت 1843 ریال به ازای هر سهم سود کسب کرده است. در سال 96 با رشد 47درصدی فروش و رشد 18درصدی بهای تمام شده ، سود هر سهم خود را به رقم 4870 ریال افزایش داده است. در سه ماهه ابتدایی با توجه به کاهش تولید به دلایل مورد اشاره در بخش تولید، 1213 ریال سود به ازای هر سهم به دست آورده است. در شش ماهه با توجه به افزایش مقدار فروش و آزادسازی نرخ فروش ارز در سامانه نیما برای شرکت های پتروشیمی سودی معادل 8687 ریال به ازای هر سهم به دست آمده است.

با توجه به مفروضات مذکور برای سال مالی جاری 11610 ریال سود پیش بینی شده است.

 

سید امیر اعتمادی

واحد سرمایه گذاری و آموزش