عنـوان تحلیل : مقایسه و بررسی شرکتهای متانول ساز در 9 ماهه ابتدایی سال

حوزه تحلیل : تحلیل های بنیـادی


تاریخ انتشار : 1397/11/02


مقایسه شرکتهای تولیدکننده متانول در ایران

طبق آمار منتشره توسط موسسه MMSA، در سال 2017، ظرفیت اسمی تولید متانول جهان بالغ بر 132 میلیون تن بوده است و همچنین تولید واقعی و مصرف واقعی 93 میلیون تن و تجارت جهانی در محدوده 26 میلیون تن می باشد. در شرایط فعلی کشور، توان تولید متانول 5 میلیون تن است که معادل 3.8% کل ظرفیت اسمی جهان را تشکیل میدهد.

متانول

یکی از مهمترین محصولات پتروشیمی است که در تولید بسیاری از محصولات و کالاها مورد استفاده قرار می گیرد و به عنوان سوختی جایگزین و غیر قابل تغییر در وسایل نقلیه به کار میرود. این محصولی به عنوان ضد یخ، حلالی و سوخت و همچنین جایگزین اتانول بکار میرود. تنوع مشتقات متانول و استفاده آن در صنایع مختلف، این محصول را به عنوان یک کالای استراتژیک مطرح ساخته است و هم از این روی نوسان قیمت آن بر بسیاری از صنایع تولیدی اثر می گذارد. با توجه به کمبود منابع انرژی در آینده، مصرف مستقیم متانول به عنوان سوخت پاک و یا در تولید هیدروژن مصرفی پیل های سوختی، بسیار مورد توجه است. متانولی تولید شده برای تهیه سوخت، حاصل ترکیب ۸۵ درصد متانول و ۱۵ درصد بنزین سوپر بدون سرب است. بیشترین سهم مصرف متانولی متعلق به فرمالدئید بوده و حدود ۳۴ درصد متانولی به این ماده تبدیل میشود. انتظار میرود سهم مصارف سوختی از متانول تولید شده اثر زیادی بر آینده تقاضا برای آن داشته باشد. به دلیل حمل و نقل آسان متانول، تجارت این محصول دارای حجم زیادی است و به طور گسترده ای انجام می شود. رویه معمول تولید متانول، از بخار متان می باشد که از تبدیل گاز طبیعی حاصل می شود. دو فرآیند اصلی برای تولید متانول وجود دارد که یکی تولید در فشار بالا و دیگری تولید در فشار پایین میباشد. روش تولید در فشار پایین به دلیل نیاز به خوراک ورودی کمتر و هزینه های عملیاتی کمتر جایگزین روش تولید در فشار بالا شده است. نفتا و پس مانده نفت کوره هم می توانند به عنوان خوراک مصرف شوند.اما معمولا هیچ کدام از آنها اقتصادی تر از تولید متانول از گاز طبیعی نمی باشد.

8ffceb71.jpg

5e96e142.jpg

898a67c3.jpg

همانطور که در نمودارهای بالا مشخص است،در سال 2015، 18% تقاضای متانول در جهت مصرف MTO/MTP بوده است، در حالیکه پیش بینی ها از افزایش تقاضا در آن به 19.3% در سال های پیش رو حکایت دارد. همچنین برآورد استفاده متانول در تولید MTBE به عنوان سوخت پاک می تواند از 8% به محدوده 10% افزایش یابد. 

27eb3c04.jpg

میزان تقاضا در مقایسه با دوره های قبل نشان میدهد در کشورهای آسیای تقاضا برای متانول افزایش قابل ملاحظه ای خواهد داشت. این افزایش عمدتا به دلیل افزایش تقاضای متانول چین به جهت تولید MTO/MTP است.

جایگاه شرکت ها در صنعت

شرکت پتروشیمی زاگرس با سرمایه 240 میلیارد تومان و با ارزش بازاری 12.876 میلیارد تومانی و ظرفیت 3.300.000 تنی تولید متانول که 65% ظرفیت کل کشور و 11% تجارت جهانی است، رتبه اول را در تولید متانول در کشور در اختیار دارد.

شرکت پتروشیمی فن آوران با سرمایه 95 میلیارد تومان و ارزش بازاری حدود 4.316 میلیارد تومانی و ظرفیت تولید 1.000.000 تن متانول که 20% ظرفیت کشور و 4% تجارت جهانی این محصول است ، رتبه دوم را به خود اختصاس داده است.

شرکت پتروشیمی خارک نیز با سرمایه 2.000 میلیارد تومانی و با ارزش بازاری حدود 8.000 میلیارد تومانی و ظرفیت تولید 660.000 تن متانول ، 14% ظرفیت تولید کشور و 2.5% تجارت جهانی را در اختیار دارد. این شرکت در رتبه بندی بر این اساس در مقام سوم قرار می گیرد.

شرکت پتروشیمی شیراز را هم می توان به عنوان یکی از تولید کنندگان متانول ایران نام برد. این شرکت تقریباً 2% از کل تولید این محصول در کشور را به خود اختصاص می دهد که مقدار ناچیزی است.

نمودار زیر وضعیت ظرفیت تولید شرکتهای تولیدکننده متانول را نشان می دهد:

cafec875.jpg

اطلاعات مالی و ارزش دفتری هر سهم و سود انباشته به ازای هر سهم  در پایان نیمه اول سال مالی جاری به شرح جدول زیر است:

641a0c46.jpg

مقایسه وضعیت سود دهی شرکتها

در سال مالی گذشته زاگرس 8.124 ریال سود به ازای هر سهم بدست آورده که نسبت به سال مالی قبل بیش از 100% رشد داشته و7.400 ریال (معادل91%) آن را در مجمع بین سهامداران خود تقسیم کرده است. این شرکت در نه ماهه سال مالی جاری 13.934ریال سود شناسایی کرده است که نسبت به مدت مشابه سال قبل 206% رشد را نشان می دهد.

پتروشیمی فن آوران در سال مالی قبل 5.522 ریال سود به ازای هر سهم شناسایی کرده که این شرکت نیز 91% آن را (5.000ریال) بین سهامداران خود تقسیم نموده است. سود هر سهم در نه ماهه ابتدایی سال مالی جاری 10.711 ریال عنوان شده است که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل 152% رشد داشته است.

پتروشیمی خارک نیز 4.816 ریال در سال مالی گذشته به ازای هر سهم سود شناسایی نموده است اما به علت نیاز به نقدینگی در جهت طرح های توسعه ای و افزایش سرمایه در این خصوص  79% آن که معادل 3.800 ریال بود بین سهامداران تقسیم شده است. این شرکت در نه ماهه نخست امسال 10.904 ریال سود شناسایی نموده است که در مدت مشابه سال قبل 2.931 ریال گزارش شده بود.

در مقایسه این شرکتها بیشترین رشد سود در پتروشیمی خارک مشاهده می شود. این شرکت نسبت به نه ماهه ابتدایی سال قبل 272% رشد سود داشته است .

839dce57.jpg

مقایسه نسبت های ارزشگذاری شرکتها

ضرایب نسبتی جهت ارزشگذاری شرکتها کاربرد متفاوتی دارد. در این بین نسبت های (P/E , P/S , P/BV) از معتبرترین ضرایب به شمار می روند. یکی از پرکاربردترین این ضرایب ، ضریب P/E است. این ضریب نشاندهنده خوش بینی و بدبینی سرمایه گذاران نسبت به آینده شرکت است و از طرفی وضعیت ریسک سرمایه گذاری را نشان می دهد. در سهام شرکتهای ارزشی مورد بررسی ، P/E ttm آنها در جدول زیر نشان داده شده است. این ضریب برای شفن معادل 3.79 است در حالیکه برای شخارک و زاگرس به ترتیب 3.12 و 3.07 است. این مطلب نشان می دهد که سهامداران انتظار رشد بیشتری از شفن نسبت به دو شرکت دیگر این صنعت دارند و حاضر به پرداخت ارزش بیشتری به ازای هر یک ریال سود آن هستند. شایان ذکر است با توجه به نسبت 5.27 گروه ، این مطلب حاکی از ریسک پایین سرمایه گذاری و زیر ارزش ذاتی بودن قیمت این شرکتها است. کمترین نسبت متعلق به شخارک است که با توجه به متنوع بودن محصولات تولیدی آن کم ریسک ترین سهم برای سرمایه گذاری بلند مدت به شمار میرود.

ضرایب دیگر نیز در جدول زیر ارائه شده است:

ef241318.jpg

نسبت های مالی

یکی از معیار های ارزیابی سهام شرکتها بررسی وضعیت نسبت های مالی آنهاست . این نسبت ها به تحلیلگران و سرمایه گذاران در جهت شناسایی شرکتهای برتر کمک شایانی می نماید.

نسبت جاری در صورتهای مالی نشاندهنده قدرت مالی شرکت در پرداخت تعهدات کوتاه مدت خود می باشد. از طرفی نسبت بدهی وضعیت ریسک اعتباری شرکتها را مورد بررسی قرار میدهد و شرکتهای دیگر از جمله اعتباردهندگان را از احتمال نکول شرکت مطلع می نماید.

زاگرس با نسبت جاری 6.51 و نسبت بدهی 14% بهترین شرکت در بین شرکتهای این صنعت بشمار میرود. شفن نیز با نسبت جاری 1.88 و نسبت بدهی 45.3% ضعیفترین شرکت دراین صنعت می باشد. شخارک نیز دارای نسبت جاری 2.37 و نسبت بدهی 37.53% می باشد.

نسبت های بازدهی (ROA,ROE) توان سودآوری شرکت با توجه به دارایی ها و حقوق صاحبان سهام شرکت را مورد بررسی قرار میدهد. سرمایه در گردش نیز در وضعیت توان مالی شرکت نقش بسزایی دارد.

e2843fe12.jpg

بازدهی 77.52% زاگرس در نسبت ROA و 90.1% در نسبت ROE نیز در سهام زاگرس بکارگیری بهینه شرکت را در استفاده از دارایی ها و سرمایه خود نسبت به سایر شرکتهای صنعت نشان میدهد . بازده دارایی های شفن 43.39% است که ضعیفترین شرکت از این لحاظ محسوب می شود. و همچنین بازده حقوق صاحبان سهام هر دو شرکت شخارک و شفن به ترتیب برابر با 77% و 79.3% است. سرمایه در گردش شرکتها نیز در جدول زیر ارائه شده است:

2c3ac7e9.jpg

تولید و فروش

ظرفیت اسمی و مقدار فروش متانول در سال گذشته در جدول زیر ارائه شده است. توان تولید شفن 87% ظرفیت تولید متانول است که در مقایسه با شخارک با توان 99% و زاگرس با توان 95% ضعیفتر عمل کرده است.

046b21d10.jpg

حاشیه سود ناخالص ، عملیاتی و خالص شرکتها برای سال 96 در جدول زیر ارائه شده است. این نسبت ها نشان میدهد حاشیه سود ناخالص آنها با اندکی تفاوت بطور میانگین برابر 65% است. حاشیه سود عملیاتی شفن و زاگرس نیز در محدوده 55% است. در حالیکه حاشیه سود عملیاتی شخارک 92% اعلام شده است که ناشی از شناسایی سود حاصل از تسعیر ارز در بخش سایر اقلام عملیاتی بوده است. همچنین حاشیه سود خالص 93% شخارک نیز از دو سهم دیگر صنعت بالاتر گزارش شده است. 

4dd689711.jpg

نمودار زیر وضعیت مناسب تر حاشیه سود شخارک در مقایسه با شفن و زاگرس به تصویر کشیده است:

9f6ab4a13.jpg

کلیات تحلیل

در کل می توان نتیجه گرفت که در سال مالی جاری با توجه به افزایش نرخ ارز و مجوز شرکتها در تسعیر دارایی های ارزی خود (در بخش فروش و سایر داراییها) سود هر سهم آنها نسبت به سال گذشته رشد قابل توجهی داشته است و همچنان با لحاظ ضرایب ارزشگذاری زیر ارزش ذاتی خود در حال معامله هستند. در بخش نسبت های مالی که معیار مهمی برای تصمیم گیری سرمایه گذاران محسوب می شود، زاگرس با بهترین عملکرد در رده اول قرار دارد و شفن با نسبت های نسبتا خوب در رتبه آخر در این بخش قرار گرفته است. نهایتاً در بخش حاشیه سود بهترین عملکرد مربوط به پتروشیمی خارک است که حاشیه سود عملیاتی مناسب و حاشیه سود خالص بسیار عالی از خود بجای گذاشته است. شفن و زاگرس در این بخش در رده های بعدی قرار دارند.

پیشتر تحلیل بنیادی سه شرکت شخارک، شفن و زاگرس در سایت قرار داده شده است.

♦ طبیعتا ً این اطلاعات نمی تواند مبنای تصمیم گیری سرمایه گذاران قرار گیرد. هر گونه تغییر در گزارشات شرکتها و محاسبات صورتهای مالی آنها باعث تغییر قابل توجه در اطلاعات ذکر شده می گردد. 

سید امیر اعتمادی

کارشناس سرمایه گذاری و آموزش