عنـوان تحلیل : تحلیل بنیادی پتروشیمی شازند(شاراک) بر اساس عملکرد 9 ماهه و برآورد سود سال مالی 97 و سال مالی 98

حوزه تحلیل : تحلیل های بنیـادی


تاریخ انتشار : 1397/11/14


پتروشیمی شازند (شاراک)

مجتمع پتروشیمی شازند یکی از طرح های استراتژیک و زیربنایی کشور می باشدکه در راستای سیاست راهبردی و اصولی توسعه صنعت پتروشیمی ، با اهداف مهمی از قبیل تامین نیاز صنایع داخلی کشور به محصولات پایه پلیمری و شیمیایی، در سال 1368 رسما عملیات اجرایی این طرح عظیم و ملی آغاز و در سال 1372 فاز اول آن به بهره برداری رسید.

در حال حاضر این شرکت توان تولید بیش از یک میلیون و هشتصد هزار تن محصولات میانی و نهایی از انواع پلیمری و شیمیایی و جانبی را دارد. در همین راستا طی سال 1396 این شرکت موفق به تولید 1/9 میلیون تن انواع محصول گردیده است که ترکیب کم نظیری از محصولات شیمیایی و پلیمری را در سبد محصولات خود عرضه می نماید. تعدادی از این محصولات از جمله اکسید اتیلن، وینیل استات، دو اتیل هگزانول، نرمال بوتانول، ایزوبوتانول و اتانول آمین ها به انحصار تولید این مجتمع درآمده اند و نقش این مجتمع را در تامین نیازهای راهبردی صنایع مختلف کشور نشان میدهد.

سرمایه و ترکیب سهامداران

سرمایه شرکت در بدو تاسیس مبلغ 72 میلیارد ریال بوده که در طی چند مرحله افزایش سرمایه به 8064 میلیارد ریال افزایش یافته است.

عوامل مهم و موثر بر سودآوری محصولات پتروشیمی با خوراک مایع

♦قیمت نفت: یکی از مشکلات مهم شرکتهای پتروشیمی با خوراک مایع این است که همواره نرخ مواد اولیه مورد نیاز این شرکتها تحت تاثیر قیمت نفت خام بوده است در حالی که قیمت خوراک شرکتهای پتروشیمی استفاده کننده از گاز معمولا در طول سال ثابت است.

♦قوانین مالیاتی: شرکتهای پتروشیمی مستقر در مناطق ویژه اغلب شرکتهای پتروشیمی با خوراک گاز می باشند حداقل تا 15 سال از پرداخت هرنوع مالیاتی معاف هستند این در حالی است که پتروشیمی های با خوراک مایع اغلب در مناطقی قرار گرفته اند که می بایست مبالغ چشمگیری به عنوان مالیت پرداخت نمایند.

♦کاهش عرضه نفتا از طرف شرکتهای تامین کننده: بدلیل سیاست گذاری شرکتهای پالایش نفت در افزایش تولید بنزین و سایر مشتقات، این شرکتها مبادرت به کاهش عرضه نفتا می نمایند که این موضوع باعث کاهش ظرفیت تولید و به تبع آن کاهش سودآوری شرکتهای استفاده کننده از این نوع خوراک است.

♦هزینه حمل مواد اولیه از پالایشگاه ها به واحدهای پتروشیمی : بدلیل عدم تامین مواد اولیه مورد نیاز شرکتهای پتروشیمی از طرف پالایشگاه های همجوار، شرکتهای پتروشیمی به ناچار جهت تامین مواد اولیه مورد نیاز با تحمل هزینه حمل و نقل بسیار بالا نسبت به تامین آن از سایر پالایشگاههای واقع در مناطق دورتر و یا حتی سایر کشورها اقدام می نمایند. میانگین هزینه حمل و نقل تمام شده از طریق خط لوله 3% کل هزینه خرید است.

♦ضریب تبدیل نفتای سبک و سنگین به اتیلن با توجه به کیفیت خوراک بین 35-30% می باشد. همچنین با عنایت به مقدار تولید حداکثری، بطور متوسط در هر روز نیاز به مصرف حدود 3000 تن نفتا احساس می شود. در حالیکه خلوص محصول LL و HD بالای99/5% می باشد.

تشریح اطلاعات مالی شرکت

اطلاعات مالی شرکت طی سالهای 1390 تا 1396 بصورت جدول زیر ارائه شده است. این جدول بهبود وضعیت نسبت جاری شرکت به منزله قدرت بالای شرکت در پرداخت بدهی ها و کاهش نسبت بدهی به منزله افزایش اعتبار شرکت نزد سرمایه گذاران و اعتبار دهندگان را نشان می دهد. همچنین می توان وضعیت تقسیم سود بالای 80% را به در سالهای اخیر مشاهده نمود. کاهش حداکثر 10درصدی مبلغ فروش در زمان اعمال تحریمها با توجه به قدرت انحصاری برخی محصولات شرکت در داخل و سهم مناسب فروش داخلی را می توان از مزیت های شرکت برشمرد. 

در نمودار زیر وضعیت نسبت های مالی شرکت طی سالهای صدرالاشاره به تصویر کشیده شده است. بهبود شرایط نسبت جاری بعنوان اصلی ترین نسبت نقدینگی شرکت طی سال 1390 تا سال 1396 از 82/0 به 68/2 رسیده است که بسیار مطلوب می باشد. همچنین نسبت بدهی که معیار سنجش ریسک اعتباری شرکت در مراودات مالی اعتبار دهندگان و نهادهای مرتبط با شرکت است، از 64/0 طی این سالها به 33/0 کاهش یافته است. نسبت ROE که یکی از مهمترین نسبت های سودآوری به حساب می آید به طور میانگین 47% است که در صنعت پتروشیمی، وضعیت مطلوب سودآوری این شرکت را نشان می دهد.

همچنین روند حاشیه سود خالص و ناخالص شرکت طی سالهای مذکور در نمودارهای زیر قابل مشاهده است. میانگین حاشیه سود ناخالص 22% و میانگین حاشیه سود خالص 17% و ثبات آنها نیز مشهود است. همانطور که در بالا اشاره شد، تاثیر نه چندان محسوس اعمال تحریمها در فروش شرکت بخصوص در سالهای 1393 تا 1395 در نمودار زیر مشهود است. این روند با افزایش نرخ محصولات به مبلغ فروش سال 1392 نزدیک شده است و با توجه به افزایش نرخ ارز و نرخ جهانی محصولات، احتمال افزایش فروش محصولات و حاشیه سود در سالهای بعد نیز وجود دارد. 

کلیات

شرکت در تولید محصولات خود از 927 هزار تن نفتای سبک و سنگین برای تولید الفین ها از جمله پلی اتیلن های سبک خطی و سنگین ، وینیل استات ، پلی بوتادین و پلی پروپیلن و همچنین 420 میلیون متر مکعب گاز طبیعی در جهت تولید محصولات شیمیایی از جمله اتیلن گلایکول ، اتانول آمین، اتو اکسیلاتها ، دواتیل هگزانول و بوتانول ها استفاده می کند. محل تامین نفتای سبک و سنگین عمدتا از شرکتهای پالایش نفت اراک و اصفهان و محل تامین گاز طبیعی از شرکت ملی گاز ایران می باشد.

از پرفروش ترین محصولات شرکت می توان از پلی اتیلن سنگین و سبک خطی و همچنین پلی پروپیلن نام برد. از لحاظ مقداری 67% پلی اتیلن سنگین و 63% پلی اتیلن سبک خطی و 80% پلی پروپیلن در داخل کشور به فروش میرسد. همچنین، از لحاظ مبلغ کل فروش شرکت نیز 58% محصولات در بورس کالای ایران به فروش می رسد و مابقی به کشورهای اطراف از جمله چین، هند، ارمنستان، افغانستان، ترکیه و ... صادر می گردد.

در این بین اتیلن اکساید ، دو اتیل هگزانول، اتو اکسیلاتها و سی.اف.او با توجه به انحصاری بودن تولید و نیاز داخل کشور بصورت 100% داخلی به فروش میرسند و هیدروکربورA80 که از بنزین خام حاصل می شود بصورت 100% صادراتی به فروش می رسد.

نمودار فرآیند تولید محصولات شرکت در شکل زیر نمایش داده شده است:

فروش

شرکت در سال قبل 908.662 تن محصول به فروش رسانده است که این مقدار در سال 96 به 879.659 تن کاهش یافته است. در سه ماهه ابتدایی سال 225.626 تن و در 6 ماهه 460.015 تن محصول به فروش رسیده است. در پایان 9 ماهه سال جاری نیز 661.615 تن محصول به فروش رسیده است. با توجه به برآورد شرکت و مقایسه با سالهای اخیر فروش 875.000 تن محصول در سال جاری دور از ذهن نیست. 

مبلغ فروش

بعد از سال 1392 ، شرکت با کاهش فروش مواجه شده است بطوریکه در سالهای 1394 و 1395 مبلغی معادل 2.400 میلیارد تومان فروش به ثبت رسانده است، درحالیکه در سال 1396 این مبلغ با رشد 20درصدی به 2.891 میلیارد تومان افزایش یافته است. به واسطه رشد نرخ ارز و افزایش نرخ محصولات و با توجه به گزارشات عملکرد، شرکت در 10 ماهه بیش از 4.200 میلیارد تومان محصول به فروش رسیده است. این مبلغ در سال مالی قبل 2.263 میلیارد تومان بوده است.

ترکیب فروش محصولات

پلی اتیلن سنگین و سبک خطی و همچنین پلی پروپیلن به عنوان محصولات اصلی شرکت بیش از 40% مبلغ کل فروش شرکت را تشیلک می دهند. همچنین هیدروکربور به عنوان محصول صادراتی شرکت 18% از این مبلغ را شامل می شود. در این بین می توان به فروش محصولات شیمیایی از جمله اتیلن گلایکول و دو اتیل هگزانول که حدود 20% از این مبلغ را تشکیل میدهد، اشاره نمود. شکل زیر نام محصول و درصد تشکیل فروش محصولات را نشان میدهد.

نرخ فروش

در گزارشات ماهانه و عملکرد فصلی شرکت، مقدار نرخ به صورت ریالی ارائه می گردد که این ارقام منطبق بر نرخ جهانی محصولات تغییر می یابند و نوسانات نرخ ارز و نرخ جهانی روی این ارقام تاثیرگذارند. نرخ جهانی پلی اتیلن سنگین ، سبک خطی و پلی پروپیلن که همبستگی زیادی با قیمت نفت دارد، بر میزان فروش شرکت نقش اساسی ایفا می کند. در جدول زیر نرخ فروش معادل ارزی 9 ماهه بر اساس نرخ ارز 80.000 ریالی محاسبه گردیده است. 

بهای تمام شده

اقلام تشکیل دهنده بهای تمام شده محصولات شرکت شامل 73% مواد مستقیم و 24% سربار ساخت و 3% دستمزد مستقیم است. تاثیر بسزایی مواد مستقیم در بهای تمام شده محصولات در نمودار زیر مشهود است.

در بخش تولید عمده مصرف مواد اولیه برای تولید اتیلن، نفتا است. نفتا به عنوان اصلی ترین ماده اولیه در تولید محصولات شرکت عمدتا از شرکت پالایش نفت اصفهان و اراک و کسری آن از کشور عراق خریداری می شود. بطور متوسط حدود 1.000.000 تن نفتا در سال نفتا مورد استفاده قرار می گیرد. نرخ خرید نفتا همبستگی شدیدی به قیمت نفت دارد که در حال حاضر در محدوده 530 دلار می باشد. مرجع محاسبه ارز نیز نرخ سامانه بانک مرکزی است که این مطلب بهای تمام شده این شرکت را به صورت قابل ملاحظه ای افزایش داده است.

گزارش عملکرد ماهانه شرکت

شرکت تا پایان دی ماه 97 ، مبلغی بالغ بر 42.000 میلیارد ریال فروش به ثبت رسانده است. این مبلغ نسبت به مدت مشابه سال قبل 85% رشد داشته است. روند رو به رشد فروش ماهانه در جدول زیر نشان داده شده است. در آبان ماه 464 میلیارد تومان، در آذرماه 489 میلیارد تومان و در دی ماه 557 میلیارد تومان فروش داشته است. درصورت ادامه این شرایط چشم انداز روشنی برای سود سال جاری و سال مالی آینده می توان درنظر گرفت.

3d02d8711.jpg

همچنین مقدار فروش محصولات شرکت طی ماه های اخیر در مقایسه با مدت مشابه سال قبل با رشد مناسبی روبرو بوده است. در آبان ماه 57.789 تن ، در آذرماه 68.645 تن و در دی ماه 87.936 تن محصول به فروش رسیده است و تا پایان این ماه گزارش فروش 749.551 تن محصول به ثبت رسیده است. این مقدار در سال قبل 720.534 تن بوده است. وضعیت مناسب فروش و رشد فروش در ماه های پایانی سال قبل ، امیدواری را به سهامداران این شرکت نوید می دهد. 

1e14a6a12.jpg

از آنجاییکه عمده ترین محصولات شرکت پلی اتیلن ها و پلی پروپیلن هستند، نرخ فروش این محصولات از اهمیت خاصی برخوردار است. در گزارشات ماهانه و فصلی شرکت مشخص شده است که در فصل پاییز و بعد از آن نرخ فروش این محصولات با رشد حدود 50% مواجه شده است و در این محدوده تثبیت شده است. نمودار نرخ فروش محصولات مذکور در زیر ارائه شده است. 

12efd1d13.jpg

829fadb14.jpg

مفروضات تحلیل سال مالی 97

* در سال مالی جاری با توجه به پیش بینی شرکت و مقایسه مقدار فروش محصولات در سالهای گذشته ، مقدار فروش در ماه های پایانی برآورد شده است. همچنین نرخ محصولات بر اساس نسبت قیمت هر محصول به قیمت نفت و معادل نرخ ارزی آن با لحاظ نرخ ارز 80.000 ریالی و گزارش دی ماه سنجیده شده است .

* در محاسبه بهای تمام شده محصولات، نفتای خریداری شده در محدوده 530 دلار و نرخ ارز بصورت یکسان با نرخ ارز فروش 80.000 ریال و مقدار مصرف نفتا نیز بر اساس نسبت مقدار تولید اتیلن در دوره های گذشته منظور گردیده است.

* هزینه های اداری عمومی و فروش بر اساس برآورد شرکت درنظر گرفته شده است. همچنین درآمد حاصل از سرمایه گذاریها و خالص درآمد(هزینه)های متفرقه معادل اطلاعات 9 ماهه شرکت منظرو گردیده است.

* مالیات فروش نیز بر اساس درصد سود عملیاتی و به نسبت سالهای گذشته منظور گردیده است.

مفروضات تحلیل سال مالی 98:

* مقدار فروش محصولات معادل فروش سال مالی جاری در نظر گرفته شده است. همچنین نرخ فروش با لحاظ نسبت قیمت محصول به میانگین قیمت نفت 65دلاری برآورد شده است. نرخ ارز در این بخش 100.000 ریال در محاسبات منظور گردیده است.

* در بهای تمام شده مهمترین مطلب محاسبه مقدار مصرف نفتا در تولید اتیلن و نرخ ارزی آن است که مصرف سالیانه 1.000.000 تن نفتا و نسبت نرخ نفتا به قیمت نفت همچون دوره های قبل درنظر گرفته شده است. نرخ ارز نیز با فروش محصولات یکسان سازی شده است.

* هزینه های اداری، عمومی و فروش شرکت با رشد 20% نسبت به سال مالی جاری، درآمدحاصل از سرمایه گذاری ها و درآمد(هزینه) های متفرقه معادل سال مالی جاری در نظر گرفته شده است. مالیات نیز بر اساس مبلغ سود عملیاتی شرکت منظور گردیده است.

* نکته قابل توجه هزینه مالی شرکت است که در این تحلیل صفر در نظر گرفته شده است. در حالیکه با توجه به گزارشات شرکت و احتمال اجرای طرح شرکت صنایع پتروشیمی بین المللی قشم به مبلغ 6/7 میلیارد ریال، این مبلغ باید از طریق اخذ تسهیلات جذب گردد که میتواند منجر به تحمیل هزینه مالی به شرکت گردد. در توضیحات شرکت آورده شده است که: «تامین منابع مالی ارزی و ریالی طرح شرکت صنایع پتروشیمی بین الملل قشم بالغ بر5/1 میلیارد دلار برآورد گردیده که ۸۰ درصد آن معادل2/1میلیارد ریال از طریق اخذ فاینانس و ۲۰ درصد مابقی از طریق افزایش سرمایه تأمین می گردد».

b7eb32f15.jpg

بر اساس مفرضات مطروحه در بخش قبل ، در پایان برای سال مالی جاری سود پس از کسر مالیات به ازای هر سهم 1275 ریال و در سال مالی بعد 1558 ریال برآورد گردیده است . این ارقام با توجه به احتمال نوسانات ارز و قیمت نفت کاملا قابل تغییر می باشد. بر همین اساس جدول تحلیل حساسیت برای سود هر سهم سال مالی 98 به صورت زیر ارائه گردیده است.

fd3234916.jpg

سید امیر اعتمادی 

کارشناس سرمایه گذاری و آموزش