عنـوان تحلیل : تحلیل بنیادی شرکت سرمایه گذاری صنایع شیمیایی ایران (شیران)

حوزه تحلیل : تحلیل های بنیـادی


تاریخ انتشار : 1397/11/27


شرکت سرمایه گذاری صنایع شیمیایی ایران (شیران)

شرکت سرمایه گذاری صنایع شیمیایی ایران (شیران) در سال 1363 در اداره ثبت شرکتها به ثبت رسیده و در سال 1370 مرکز اصلی فعالیت شرکت از تهران به اصفهان تغییر یافته است. در سال 1375 به شرکت سهامی عام تبدیل و در اسفند همان سال در بورس اوراق بهادار پذیرفته شده است. این شرکت شامل دو شرکت فرعی است. شرکتهای فرعی شامل :

الف) شرکت بازرگانی و خدمات بندری ایران (سهامی خاص) در تهران

ب) شرکت خدماتی بازرگانی (CSC) در اقلیم کردستان عراق که بصورت غیر مستقیم از شرکتهای فرعی این شرکت محسوب می شود.

شرکت سرمایه‌گذاری صنایع شیمیایی ایران اولین و بزرگ‌ترین تولیدکننده ماده اولیه شوینده‌ها در ایران است که در خردادماه ۱۳۷۳ با ظرفیت اسمی تولید ۵۰ هزار تن الکیل بنزن خطی و ۴۱ هزار تن نرمال پارافین با استفاده از دانش فنی و مهندسی پایه شرکت UOP شعبه لندن به بهره‌برداری رسید و در سال ۱۳۸۲ با اجرای طرح توسعه اول، ظرفیت اسمی خود را به ۷۵ هزار تن الکیل بنزن خطی و ۱۴۰ هزار تن نرمال پارافین در سال افزایش داد. این شرکت تا سال ۱۳۸۴ تنها تولیدکننده ماده اولیه شوینده‌ها (LAB) در کشور بوده است و از سال ۱۳۸۴ شرکت پتروشیمی بیستون با ظرفیت تولیدی ۵۰ هزار تن LAB در سال در کرمانشاه به بهره‌برداری رسید. لازم به توضیح است بیش از ۷۵ درصد نیازهای مواد اولیه (LAB) شرکت‌های تولیدکننده مواد شوینده توسط شرکت سرمایه‌گذاری صنایع شیمیایی ایران تأمین می‌گردد.

سرمایه و ترکیب سهامداران

سرمایه شرکت در بدو تأسیس ۱۶۵ میلیون ریال (شامل تعداد ۱۶۵،۰۰۰ سهم، به ارزش اسمی ۱،۰۰۰ ریال) بوده که طی چند مرحله به شرح زیر به مبلغ ۴،۶۲۸،۹۸۸ میلیون ریال رسیده است و روند افزایش سرمایه آن به شرح ذیل است:

همچنین ترکیب سهامداران و درصد سهامداری هر یک در پایان سال مالی گذشته و در زمان تهیه گزارش به شرح جدول زیر است:

اطلاعات مالی شرکت

صورتهای مالی شرکت نشان می دهد بعد از سال 1392 مقدار کل تولیدات شرکت در محدوده 200.000 تن نوسان داشته است ، در عین حال مقدار فروش محصولات نیز به همین منوال پیش رفته است. مبلغ کل فروش شرکت نیز بجز سال 1392 که با رشد مناسبی از بابت افزایش نرخ ارز به دست آورده ، در سالهای بعد تا سال 1395 با کاهش مواجه شده است که در سال گذشته این روند نزولی به پایان رسیده است. میانگین حاشیه سود ناخالص حدود 35% و میانگین حاشیه سود خالص با توجه به سودهای غیرعملیاتی حاصله به محدوده 45% رسیده است. بازده حقوق صاحبان سهام نیز در این سالها با کاهش مواجه گردیده است. ارقام این توضیحات در جدول زیر ارائه شده است:

همچنین روند تغییرات نسبت های مالی شرکت و حاشیه سود سالهای 1391 تاکنون در نمودارهای زیر مشخص است:

ترکیب محصولات

شرکت در جهت تولید الکیل بنزن خطی (LAB) به عنوان محصول عمده خود با استفاده از برش میانی نفت سفید C10-C14 که با استحصال نفت سفید دریافتی از پالایشگاه اصفهان حاصل می شود محصول میانی نرمال پارافین (NP) را تولید می نماید. نرمال پارافین تولیدی این شرکت (هیدروکربورهای بدون شاخه) در فرآیند بعدی در ترکیب با بنزن تبدیل به LAB می شود. حدود 7% از تولید LAB به عنوان محصول جانبی تحت عنوان الکیلات سنگین (HAB) است و تولید سالانه آن بالغ بر 8500 تن می باشد.

مقدار فروش محصولات

در سال 95 بیش از 71.000 تن محصول به صورت داخلی به فروش رسیده است که عمده آن را LAB تشکیل می دهد و مقدار 123.558 تن محصول صادر گردیده است که از این میزان 73.411 تن نرمال پارافین مازاد بوده است. این مقدار فروش نرمال پارافین مازاد عمدتاً به هند صادر شده است. چرا که این کشور شرایط و امکانات کافی برای استحصال آن از نفت سفید را ندارد و برای تولید LAB مستقیماً از نرمال پارافین مازاد استفاده می نماید.

از آنجاییکه LAB در تهیه و تولید شوینده ها مورد استفاده قرار می گیرد و با توجه به تقاضای داخلی در سال گذشته مقدار فروش داخلی افزایش یافت و از حدود 36% به 49% رسید. در سال مالی 97 با عنایت به سیاست تامین نیاز داخل و مصرف این محصول در داخل کشور ، شرکت 114.199 تن محصول شامل 92.941 تن LAB را در داخل به فروش رسانده است و کل صادرات شرکت 64.132 تن بوده است که مجموعا فروش 178.331 تن محصول را به ثبت رسانده است . این میزان در مقایسه با مدت سال قبل با 10% کاهش مواجه شده بوده است.

در حال حاضر 80% الکیل بنزن خطی در داخل کشور و حدود 78% دو محصول فرعی نرمال پارافین مازاد و الکیلات سنگین به صورت صادراتی به فروش می رسد. این مقدار در سال گذشته به ترتیب 66% و 85% بوده است.

نرخ فروش

شرکت تا مرداد ماه 1397 نرخ فروش محصولات به خصوص LAB را به صورت میانگین داخلی و صادراتی و از آن پس به صورت مجزا ارائه کرده است. روند تغییرات نرخ الکیل بنزن خطی به عنوان محصول اصلی شرکت تا زمان دریافت مجوز فروش ارز صادراتی خود به صورت نیمایی در سامانه بانک مرکزی به صورت یکنواخت و بدون نوسان در محدوده کمتر از 50.000 ریال در هر کیلو در حرکت بوده است. اما پس از آن با حدود 50% رشد به رقمی بالغ بر 75.000 ریال در هر کیلو نزدیک شده است. از طرفی نرخ فروش صادراتی این محصول پس از آزادسازی نرخ ارز به رقم میانگین بالغ بر 106.000 ریال نزدیک شده است. روند تغییرات نرخ فروش داخلی و صادراتی الکیل بنزن خطی در نمودارهای زیر ارائه شده است: 

مبلغ فروش

علیرغم اینکه در سالهای گذشته مقدار فروش داخلی LAB کمتر بوده ولی به جهت مقدار فروش نرمال پارافین مازاد به صورت صادراتی مبلغ فروش داخلی و صادراتی تقریبا برابر بوده و این نسبت در سالهای اخیر با توجه به افزایش فروش محصولات در داخل کشور افزایش یافته است، به طوریکه در سال مالی 97 نسبت مبلغ فروش داخلی به 58% رسیده است. در سال 95 مبلغی بالغ بر 591 میلیارد تومان فروش داشته و در سال مالی گذشته این رقم بیش از 711 میلیارد تومان گزارش شده است. در سال مالی 97 ، با توجه به آزادسازی نرخ ارز و افزایش مقدار فروش داخلی 961 میلیارد تومان فروش داشته است که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 35% افزایش داشته است. 

بهای تمام شده

همانطور که در شکل زیر مشخص است ، 85% بهای تمام شده محصولات را مواد مستقیم تشکیل می دهد. دستمزد مستقیم و سربار ساخت هم به ترتیب 2% و 13% از بهای تمام شده محصول را تشکیل می دهند. 

 

همانطور که در ابتدا اشاره شد به جهت تولید LAB ، نرمال پارافین از نفت سفید (که عمدتاً از پالایشگاه نفت اصفهان تهیه می شود) استحصال شده و ترکیب آن با بنزن(خریداری شده از پتروشیمی های بندرامام و اصفهان) منجر به تولید LAB و HAB می گردد.

با توجه به مقدار ثابت متوسط تولید الکیل بنزن خطی (LAB) در سال، به طور تقریبی حدود 160.000 تن نفت سفید و 40.000 تن بنزن برای تولید محصولات شرکت نیاز است. نفت سفید با نرخ 5% کمتر از نرخ FOB خلیج فارس و نرخ بنزن نیز متاثر از نرخ جهانی آنها در محاسبه بهای تمام شده این مواد مورد استفاده قرار می گیرد. شایان ذکر است در سال 97 ، بند 3 مصوبه هیات وزیران مورخ 97/07/29 مبنای محاسبه نرخ خوراک تعیین گردیده است و ارز حاصل از صادرات نیز از طریق سامانه جامع تجارت به خریداران فروخته می شود.

هزینه اداری، عمومی و فروش

یکی از مهمترین اقلام تشکیل دهنده این بخش، هزینه حمل است. با توجه به کاهش مقدار فروش صادراتی شرکت انتظار کاهش این هزینه در سالهای بعد ایجاد شده است. در سال 95 نرخ حمل با توجه به فروش صادراتی 30دلار بوده است که این رقم در سال مالی 96 با 35%افزایش  به 39دلار افزایش یافته است. با توجه به اعمال تحریمها در سالهای اخیر و علیرغم کاهش مقدار فروش صادراتی به طور متوسط به 45دلار رسیده است.

مفروضات تحلیل

 

* با لحاظ بودجه سال مالی 98 و سیاست فروش شرکت مبنی بر کاهش فروش صادراتی و تامین نیازهای داخلی کشور 120.000 تن فروش داخلی و 61.500 تن فروش صادراتی برای سال مالی 98 درنظر گرفته شده است. در این بین LAB با فروش 100.000 تن در داخل و 18.000 تن بصورت صادراتی بیشترین وزن را در ترکیب مقداری فروش شرکت دارد.

* متوسط نرخ فروش LAB با توجه به تغییرات قیمت نفت 1300دلار و مابقی محصولات با توجه به نسبت تاریخی آنها با LAB تعیین شده است. نرخ فروش داخلی نیز متناسب با نرخ جهانی آنها و نرخ اعلامی در گزارش دی ماه سال جاری تعیین گردیده است.

* مقدار مصرف مواد اولیه بنزن و نفت سفید با توجه به مقدار تولید سال مالی قبل و نسبت مصرف این مواد در تولید LAB درنظر گرفته شده است.

* بر اساس مصوبه های 97/07/29 و 97/09/11 هیات وزیران درخصوص یارانه پرداختی به پالایشگاه ها در قبال خرید مواد اولیه تولیدکنندگان الکیل بنزن خطی، بهای تمام شده هیدروکربورهای C10-C14 شرکت بر اساس 95% نرخ FOBخلیج فارس و با نرخ تسعیر 42.000 ریالی و بهای تمام شده بنزن مطابق با نرخ جهانی و نرخ تسعیر ارز نیمایی درنظر گرفته شده است.

* دستمزد مستقیم و سربار ساخت با افزایش 25% نسبت به سال گذشته منظور گردیده است.

* هزینه حمل برای سال مالی 98 به طور متوسط 45دلار لحاظ شده است و سایر هزینه های اداری، عمومی و فروش شرکت نیز با افزایش 25درصدی درنظر گرفته شده است.

* در این تحلیل نرخ ارز در محاسبه مبلغ فروش صادراتی و همچنین بهای تمام شده محصولات به طور متوسط 100.000 ریال منظور گردیده است. تغییر در نرخ ارز سود هر سهم برآوردی را تحت تاثیر قرار می دهد.

* مالیات برآوردی بر اساس عملکرد سال مالی97 و به نسبت سود عملیاتی پیش بینی شده منظور گردیده است.

* خالص درآمدهای متفرقه شرکت بر اساس پیش بینی اعلام شده 578.808 میلیون ریال درنظر گرفته شده است.

* درصورت واگذاری 10% از شرکت بازرگانی و خدمات بندری ایران که سود 217 میلیارد ریالی در سال 97 داشته و بهای تمام شده کل آن برای شرکت سرمایه گذاری صنایع شیمیایی ایران 3/5 میلیارد تومان بوده است، به ازای هر 10 میلیارد تومان فروش این بخش از شرکت مذکور در حدود 21 ریال به ازای هر سهم به عنوان سود حاصل از سرمایه گذاری شناسایی می گردد که با توجه به عدم ارزشگذاری آن تا زمان ارائه تحلیل در پیش بینی صورتهای مالی منظور نگردیده است.

* با توجه به پیشرفت 30درصدی در امور اجرایی طرح توسعه دوم ، دارایی های غیرجاری شرکت نسبت به سال گذشته ناشی از گشایش اعتبار اسنادی مرتبط با طرح افزایش قابل توجهی داشته است. گزارش مبسوط طرح توسعه دوم و میزان پیشرفت این طرح در گزارش حسابرسی شده شرکت ارائه می گردد که تا زمان تهیه این تحلیل توسط شرکت منتشر نشده است.

صورت سود و زیان

صورت سود وزیان سالهای مالی 95 و 96 و 97 و همچنین شش ماهه 97 به همراه برآورد سال مالی 98 در جدول زیر ارائه شده است:

 

شرکت در سال مالی 97 بیش از 980 میلیارد ریال فروش داشته است و سود خالص بالغ بر 353 میلیارد تومانی کسب کرده است که سود هر سهم 764 ریالی را برای سهامداران به ارمغان آورده است . در این تحلیل با توجه به مفروضات ارائه شده 14.310.000 میلیون ریال فروش پیش بینی شده است که منجر به سود ناخالص5.692.970 میلیون ریالی و حاشیه سود ناخالص 40% می گردد. همچنین سود هر سهم پس از کسر مالیات در حدود 5.462.445 میلیون ریال برآورد شده است که منجر به سود 1180 ریالی به ازای هر سهم گردیده است.

شایان ذکر است هرگونه تغییر در مفروضات تحلیل و همچنین اعمال هزینه های مالی در جهت تحقق طرح توسعه دوم می تواند سود هر سهم برآوردی شرکت را دستخوش تغییرات نماید. 

سید امیر اعتمادی

کارشناس سرمایه گذاری و آموزش